Tanchelm (ook Tanchelijn, Tanchelmus of Tanchelinus), geboren in Zeeland, was een middeleeuwse ketter en sekteleider.
Hij keerde zich tegen de Kerk en de kerkelijke sacramentsleer. Zo leerde hij dat de sacramenten hun effect misten wanneer ze door onwaardige geestelijken werden toegediend. Het meeste dat we over hem weten, komt van diegenen die hem bestreden hebben, want hij heeft geen geschriften achtergelaten.
Hij predikte in Zeeland en Vlaanderen en vestigde zich in Antwerpen.
Tanchelm werd uiteindelijk door een priester in 1115 gedood. Ook na zijn dood kon zijn leer nog op aanhang rekenen. Dit blijkt uit het feit dat de H. Norbertus nog in 1124 zijn ketterij met succes bestreden heeft. Dat is dan ook de reden waarom Norbertus in de beeldende kunst vaak triomferend over Tanchelm wordt afgebeeld met een monstrans in de hand.