Een prelaat (van het Latijn praelatus : "aan wie de voorrang gegeven is") is een seculier of regulier geestelijke in de Katholieke Kerk die krachtens zijn ambt een bijzondere bestuursmacht bezit over een bepaald kerkelijk rechtsgebied (de prelatuur). Meestal gaat het dan om aartsbisschoppen, bisschoppen, kardinalen, abten of priors.
Ook de overste van een personele prelatuur (bijvoorbeeld het Opus Dei) is een prelaat.
Ereprelaten zijn geestelijken aan wie de paus de titel honoris causa heeft verleend.
Prelaten dragen paarse distinctieven.