Pinkstergemeenten zijn gemeenten binnen het protestantisme die de nadruk leggen op het ervaren van de pinkstergebeurtenis. Leden van pinkstergemeenten zien het ervaren van de pinkstergebeurtenis als het vervuld worden met en daardoor het ervaren van de Heilige Geest na het vertrek van Jezus, die op de pinksterdag neergedaald is, op Zijn discipelen/apostelen (zie Handelingen 2). Het geheel wordt door hen als deel van de belofte gezien (en ervaren), een geschenk te zijn voor de gelovige en trouw bewijzende aan en in Jezus.
Over het ledental van de pinkstergemeenten wereldwijd zijn er diverse schattingen, die variëren tussen 120 miljoen en 400 miljoen leden.
William Seymour (1870-1922) was een zwarte predikant uit Lousiana (VS) die de ervaring had van het bidden in vreemde tongen. Hij werd niet toegelaten in de traditionele kerk vanwege zijn huidskleur. Hij vestigde zich als predikant in Los Angeles in de Azusa-street. Daar ontstond in 1906 een opwekkingsbeweging waar de doop met de Heilige Geest centraal stond. De tongentaal werd beschouwd als het bewijs van deze doop.
De beweging toen was multiraciaal, zeer bijzonder in die tijd. Deze beweging, tot 1960, heet het klassiek pentecostalisme. Kerkgenootschappen die uit de pinksteropwekking ontstonden waren ondermeer The Assemblies of God, Church of God in Christ Church of the Four Square Gospel en andere. Deze beweging sloeg over naar Europa en kwam ook in Nederland, waar diverse zelfstandige gemeenten zich vormden, vanaf 1907 in Amsterdam de eerste onder leiding van G.R. Polman, de leider en vormgever van de beweging in Nederland.
Vanaf 1960 is er sprake van een nieuwe beweging van de Heilige Geest in de Kerk, beginnende in de Episcopaalse kerk in Van Nuys (VS), met als bekende voorman Dennis Bennet. Historisch wordt dit gezien als het begin van de zogenaamde tweede golf, de charismatische beweging binnen de gevestigde kerken, eerst in de protestantse en later, gerekend vanaf 1967 in de Rooms Katholieke kerk. Bekende persoon in deze beweging is David DuPlessis, die bruggen bouwde tussen diverse denominaties met als doel de ervaring van de Heilige Geest te verspreiden.
De derde golf is die van het neo-pentecostalisme van na 1980, dat meer meer nadruk legt op de overwinningskracht van Christus door de Heilige Geest in het normale leven. Bekend uit deze periode is John Wimber, stichter van de Vineyard gemeenten. Ook bekend is de zogenaamde ["Toronto Blessing"], welke naam staat voor de werking van de Heilige Geest, wereldwijd doorgegeven vanuit de opwekking (vanaf 1994) in de Vineyard Gemeente in Toronto, Het heeft ook meer toenadering gezocht tot andere kerken om maatschappelijk vraagstukken te onderzoeken.
Binnen het pentecostalisme zijn twee hoofdstromingen waar te nemen.
De behoudende stroming, die wel nadruk legt op persoonlijk geloof en bekering maar minder op de geestesgaven; deze stroming tracht de nieuwere werkingen van de Geest binnen de oude context van traditioneel Pinksteren te plaatsen. De charismatische stroming, die meer de nadruk legt op het overwinnend leven wat wij door de Geest kunnen leiden en ook aan de geestelijke wereld een ruimere plaats toekent met implicaties voor het dagelijks leven. Een bepaalde onderscheiden geloofsstroming is die van het zogenaamde "Prosperitygospel" met haar nadruk op een voorspoedig leven met God. In de huidige situatie kunnen we een door de charimatische beweging een ontwikkeling zien die een herstel voorstaat van de apostolische en profetische bedieningen in de kerk, en leer en bediening in de openbaringsrealiteit van God. Bekende namen uit deze stroming zijn ondermeer Kenneth Copeland, [Rick Joyner], Peter C. Wagner, Cindy Jacobs en Benny Hinn. In Nederland kennen wel verschillende denominaties van Pinkster/charismatische signatuur, zoals ondermeer de VPE, VEBK, Berea en Rafael.