Paulus (voor zijn bekering tot het christendom: Saulus of Saul) (AD 3-67) is een van de vroege leiders van de christelijke kerk en speelt een centrale rol in de vroege ontwikkeling en verspreiding van het christendom in de landen rond de Middellandse Zee, in het bijzonder in wat nu Turkije en Griekenland is. Hij had een joodse moeder en een Romeinse vader en werd geboren omstreeks 10 v. Chr. in Tarsus (Cilicië) en overleed in Rome, in 64 of 67. Een groot deel van de Bijbelteksten uit het Nieuwe Testament wordt aan hem toegeschreven. Paulus (brieven). Hij wordt over het algemeen Paulus de Apostel genoemd alhoewel hij niet tot de oorspronkelijke twaalf Apostelen van Jezus behoorde.
Zijn levensloop wordt beschreven in het Bijbelboek Handelingen der Apostelen. Volgens die bron was Paulus aanvankelijk actief als vervolger van de ontluikende geloofsgemeenschap die na de kruisiging van Jezus was ontstaan. Zelf maakt hij daar in een van zijn brieven ook melding van (Galaten 1:13). Hij bekeerde zich toen hij, op weg naar Damascus om Jezus' volgelingen te bestrijden, een visioen kreeg waarin Jezus hem opriep om zich te bekeren.
Paulus ondernam vervolgens diverse reizen door Klein-Azië en Griekenland om proto-christelijke gemeentes te stichten. Omdat hij meende dat Jezus op aarde was gekomen om de gehele mensheid te verlossen, raakte hij in conflict met de geloofsgemeenschap in Jeruzalem, die exclusief Joods wilde zijn. Concreet ging het conflict over de vraag of de heidenen zich moesten houden aan de besnijdenis. Paulus reisde samen met Barnabas naar Jeruzalem, om de kwestie voor te leggen aan de apostelen en oudsten. Deze bijeenkomst werd het apostelconvent genoemd. Uiteindelijk werd er besloten dat de heidenen niet meer verplichtingen op moesten gelegd dan strikt noodzakelijk was, besnijdenis was niet meer nodig.
In het jaar 60 zou Paulus op het eiland Malta schipbreuk hebben geleden, op een klein eilandje in bij wat nu St. Paul's Bay heet.
Paulus verdwijnt uit beeld wanneer hij naar Rome verdwijnt om aldaar berecht te worden. Volgens de rooms-katholieke traditie is hij daar onthoofd en begraven. Op de plaats van zijn graf staat de Sint-Paulus buiten de Muren. Volgens de overlevering vonden op de plaats van zijn onthoofding vele wonderen plaats.
De brieven die hij schreef om het contact met de door hem gestichte gemeentes te onderhouden, maken deel uit van het Bijbelse Nieuwe Testament.
Paulus wordt ook de 'apostel der heidenen' genoemd. Hij was de eerste apostel die de boodschap van het Evangelie onder de heidenen verspreidde. Tot deze dienst werd hij volgens het boek Handelingen door God geroepen.
Centraal in de brieven van de apostel Paulus staat de genadeboodschap van het Evangelie. Deze boodschap maakt duidelijk dat elk mens tot God kan komen door geloof. Hij krijgt veel tegenstand vanuit de joodse gemeenschap die vond dat men ook de oudtestamentische wetten en gewoonten moest overnemen. Paulus keert zich hier fel tegen en verklaart dat een mens alleen tot God kan komen op grond van geloof. Het nauwgezet naleven van de Mozaïsche voorschriften is niet langer van belang. Dit komt vooral naar voren in zijn brieven aan de Romeinen en de Galaten, waar de christengemeenten bestonden uit bekeerlingen uit het diaspora-Jodendom.
Zijn feestdagen zijn 25 januari (zijn bekering), 29 juni (samen met Petrus) en 18 november (toewijding van de basiliek). Paulus is de patroonheilige van Bath, het aartsbisdom Philadelphia, de bisdommen Birmingham (Alabama), Covington, Worcester, Providence en Las Vegas, Malta, Münster, Naumburg, Poznan, Oostende, Rome, Umbrië en Kavala. Verder is hij de patroonheilige van de schrijvers, de Katholieke Actie, de evangelisten, de journalisten, de krantenredacties, de musici, de missiebisschoppen, de theologen, de zielezorgers, de personen werkzaam in de public relations, de tapijtwevers, de touwslagers, de arbeidsters, de zadelmakers en de zeilmakers.
Hij wordt aanroepen tegen (gif)slangen en slangenbeten, oogpijnen, angst, krampen en onweer, en voor regen en vruchtbare akkers.