De drie brieven van Johannes zijn drie brieven van de apostel Johannes in het Nieuwe Testament van de bijbel. Ze behoren tot de algemene zendbrieven. De eerste brief telt 5 hoofdstukken, de tweede en derde zijn 13 respectievelijk 15 verzen lang.
De eerste brief wordt traditioneel beschouwd als geschreven door de apostel Johannes, waarschijnlijk te Efeze, op gevorderde leeftijd.
De inhoud van de brieven zowel als de taal en stijl vormen een aanwijzing dat de drie brieven, alsmede het evangelie naar Johannes, één zelfde auteur hebben.
De schrijver geeft zelf als motivatie voor het schrijven "die gelooft in de naam van de zoon Gods, opdat gij weet dat gij eeuwig leven hebt" (5:13).
De brief wekt de indruk dat de auteur beducht was dat ketterse leraars de gemeenten onder zijn hoede beïnvloedden. Zulke leraars betitelt hij als antichrist (2:18,19). Johannes' bestrijding van hen wekt de indruk dat zij Jezus Christus voorstelden als een geest zonder lichaam (4:2), dat zijn dood aan het kruis geen verzoening voor zonden was (1:7) en dat zij niet langer konden zondigen (1:8-10).
Het doel van de apostel is het Woord des Levens aan de lezers uit te leggen, zodat ze verenigd mochten worden in gemeenschap met de vader en zijn zoon Jezus Christus. Hij toont als middelen tot gemeenschap met God:
aan de zijde van Christus, zijn verzoenend werk (1:7; 2:2; 3:5; 4:10, 14; 5:11, 12) en zijn voorspraak (2:1) aan de kant van de mens heiligheid (1:6), gehoorzaamheid (2:3), reinheid (3:3), geloof (3:23; 4:3; 5:5) en liefde (2:7, 8; 3:14; 4:7; 5:1).
De tweede brief van Johannes is geadresseerd aan de uitverkoren vrouw, en sluit met de woorden U groeten de kinderen van uw uitverkoren zuster. Sommigen lezen in plaats van vrouw de eigennaam Kyria.
Van de 13 verzen van de brief komen er 7 ook voor in de eerste brief. De geadresseerde wordt geprezen om haar vroomheid, en gewaarschuwd tegen valse leraars.
De taal van de brief lijkt heel sterk op die van 3 Johannes, en er is universele overeenstemming onder critici dat deze door dezelfde schrijver geschreven zijn, hoewel sommigen betwijfelen of de auteur dezelfde is als die van het evangelie naar Johannes, de eerste brief van Johannes en het boek Openbaring.
De derde brief is geadresseerd aan Cajus, of Gajus. In het Nieuwe Testament komen verschillende personen met deze naam voor: in Macedonië (Handelingen 19:29), in Korinte (Romeinen 16:23) en Derbe (Handelingen 20:4). Of een van deze personen of een ander bedoeld is, is onbekend. De brief is geschreven als aanbeveling aan Gajus voor een groep christenen onder leiding van ene Demetrius, die als vreemdelingen in Gajus' woonplaats het evangelie wilden verkondigen (vers 7).