Hoofdzonde is een term die voornamelijk in de rooms-katholieke traditie wordt gebruikt. Het gaat hierbij om zeven zonden, die ieder aan de basis zouden liggen van vele andere zonden. Ze werden als lijst in de zesde eeuw opgesteld door Paus Gregorius I, maar zijn al in de 4e eeuw door geestelijken in een gesystematiseerd overzicht beschreven. In de Bijbel is zo'n expliciete opsomming nergens te vinden, er wordt echter gesproken van "zondigen tegen de Heilige Geest" (Mattheus 12,31-32).
Het begrip hoofdzonde wordt wel eens verward met het begrip doodzonde.
De zeven hoofdzonden zijn:
Superbia (hoogmoed - hovaardigheid - ijdelheid - trots) Avaritia (hebzucht - gierigheid) Luxuria (onkuisheid - lust - wellust) Invidia (nijd - gramschap - jaloezie - afgunst) Gula (onmatigheid - gulzigheid - vraatzucht) Ira (woede - toorn) Acedia (traagheid - luiheid - vadsigheid) Ze spelen een belangrijke rol in de Divina Commedia van Dante Alighieri en zijn door vele schilders uitgebeeld. Een van de bekendste voorbeelden is een schilderij van Hieronymus Bosch in het Prado (Madrid).
Naast de zeven hoofdzonden is er ook een opsomming van hun tegenhangers: de zeven deugden.